1. Viêm da do nấm men là gì?

Chó bị viêm da do nấm men hay viêm da Malassezia là do nấm Malassezia pachydermatis gây ra. Đây là nguyên nhân cực kỳ phổ biến gây ra bệnh ngoài da ở chó . Loại nấm men này thường được tìm thấy trên da, nhưng sự phát triển quá mức bất thường của nó sẽ gây lên hiện tượng viêm da.

2. Các dấu hiệu lâm sàng của chó bị viêm da do nấm men là gì?

Các dấu hiệu lâm sàng phổ biến nhất của chó bị viêm da do nấm men là:

• Ngứa và đỏ: các tổn thương thường thấy nhất ở các khoang kẽ ngón, vùng cổ bụng,
  nách, vùng đáy chậu, ống tai ngoài hoặc các nếp gấp
• Mùi hôi khó chịu
• Vảy và da bong tróc
• Da dày lên (‘da voi’)
• Tiết dịch nhờn
• Tăng sắc tố (da sẫm màu)
• Viêm tai ngoài mãn tính hoặc tái phát hoặc nhiễm trùng tai

3. Vì sao chó bị viêm da do nấm men?

Da là nơi chứa vô số vi khuẩn và nấm. Trong trường hợp bình thường, những sinh vật này không gây ra vấn đề gì và được hệ thống miễn dịch kiểm soát. Nếu tình trạng da thay đổi hoặc nếu hệ thống miễn dịch bị ức chế, những vi khuẩn và nấm này có thể gây nhiễm trùng. Những loại nhiễm trùng này được gọi là nhiễm trùng cơ hội. Nếu số lượng vi sinh vật nấm men trên da tăng lên sẽ dẫn đến nhiễm trùng da do nấm men.

Chó bị nhiễm nấm men do lượng dầu tiết ra

Nguyên nhân phổ biến gây nhiễm trùng da do nấm men là do lượng dầu tiết ra trên da tăng lên. Điều này thường liên quan đến bệnh viêm da dị ứng. Một nguyên nhân phổ biến khác gây ra tình trạng dư thừa dầu trên da là chứng tiết bã nhờn

Chó bị nhiễm nấm men do bị suy giảm miễn dịch

Một số con chó bị suy giảm miễn dịch khiến chúng không có hiệu quả trong việc chống lại nhiễm trùng nấm men, dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Những con chó được sử dụng thuốc ức chế miễn dịch như corticosteroid (steroid) cũng có thể khiến chó bị nhiễm trùng nấm men mãn tính.

Nhiễm trùng nấm men cơ hội thường tái phát trừ khi tình trạng dị ứng hoặc da tiềm ẩn được kiểm soát.

Có một số giống nhất định được cho là có khuynh hướng di truyền dễ mắc bệnh nhiễm trùng nấm men. Những giống chó này bao gồm West Highland, chó săn chân lùn Basset Hound, chó Cocker Spaniel, chó sục lông mượt Silky Terrier, chó sục Australian Terrier, chó Maltese, Chihuahua, Poodle, chó chăn cừu, Lhasa Apso và chó lạp xưởng.

Một số con chó phát triển quá mẫn cảm với nấm men, trở nên dị ứng với nấm. Những con chó đó có phản ứng viêm dữ dội nhưng chỉ có một ít nấm men xuất hiện trên da. Chúng thường xuyên bị tái phát bệnh viêm da do nấm men, một số bệnh bắt đầu ngay sau khi ngừng điều trị.

4. Chó bị viêm da do nấm men được chẩn đoán như thế nào?

Cạo da – cạo da bằng lưỡi dao cùn để thu thập vi sinh vật nấm men

Soi kính hiển vi – ấn một phiến kính hiển vi lên da để thu thập các sinh vật nấm men.

Lấy mẫu phết – chà xát một miếng gạc ẩm lên da để thu thập các sinh vật nấm men.

Chế phẩm băng axetat – dán một miếng băng trong lên da để thu thập các sinh vật nấm men.

Sinh thiết da – lấy một mảnh da nhỏ bằng sinh thiết. Đây là xét nghiệm chẩn đoán xâm lấn nhất nhưng cung cấp thông tin chẩn đoán đầy đủ nhất.

Hầu hết các mẫu có thể được bác sĩ thú y hoặc kỹ thuật viên thú y kiểm tra tại phòng khám dưới kính hiển vi.

Nếu nghi ngờ quá mẫn với nấm men, bác sĩ thú y có thể khuyên bạn nên tiến hành xét nghiệm máu và/hoặc da để xác nhận chẩn đoán này.

5. Điều trị chó bị viêm da do nấm men

Điều trị viêm da nấm men có thể bằng thuốc bôi, thuốc uống hoặc kết hợp cả hai và tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng chó.

Điều trị bằng dầu tắm.

Điều trị bằng dầu tắm thuốc là một phần quan trọng trong điều trị viêm da nấm men. Nhiều con chó có làn da nhờn hoặc nhiều dầu thừa sẽ cần được làm sạch ban đầu ‘tẩy dầu thừa bằng dầu tắm có chứa selen sulfua hoặc benzoyl peroxide. Sau khi tắm xong lần đầu, tắm bằng dầu gội chống nấm có chứa chlorhexidine, miconazole hoặc ketoconazole.

Điều quan trọng là dầu tắm chống nấm phải tiếp xúc với da trong ít nhất 10 phút. Để có hiệu quả, cần phải điều trị tại chỗ 3-5 ngày một lần trong 2 đến 12 tuần. Nếu nhiễm trùng ở tai hoặc chỉ ở một hoặc hai điểm trên da, thuốc mỡ bôi tại chỗ có thể được kê đơn để sử dụng hàng ngày.

Điều trị bằng đường uống

Trong các trường hợp chó bị viêm da do nấm men nghiêm trọng hơn, mãn tính hoặc dai dẳng hơn, việc sử dụng thuốc chống nấm đường uống hoặc toàn thân thường được chỉ định.

Nhiều con chó bị viêm da do nấm men cũng sẽ bị nhiễm trùng da do vi khuẩn (viêm da mủ) và sẽ cần dùng kháng sinh để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn trong vòng 4 đến 12 tuần.

Thuốc chống nấm đường uống bao gồm ketoconazol, terbinafine, itraconazol và fluconazol.

Mặc dù những loại thuốc này có hiệu quả cao nhưng chúng phải được dùng trong thời gian dài. Vì những loại thuốc này có tác dụng phụ tiềm ẩn, đặc biệt liên quan đến gan nên cần phải theo dõi chặt chẽ bằng xét nghiệm máu định kỳ. Nếu con chó bị nhiễm nấm tái phát sau lần điều trị thành công ban đầu, thường sẽ cần dùng liều thuốc chống nấm cao hơn. Hầu hết những con chó bị viêm da nấm men tiến triển hoặc mãn tính đều được điều trị bằng sự kết hợp giữa điều trị bằng đường uống và bôi.

Vì vậy, ngay trong lần điều trị đầu tiên cần phải theo đúng lộ trình thuốc để tránh cho nhiễm nấm tái phát sau này.

Những con chó bị ảnh hưởng cũng có thể cần các loại thuốc như corticosteroid (prednisone, methy pesnisone), cyclosporine (Atopica), Apoquel, Cytopoint) để giảm viêm và ngứa trong khi liệu pháp chống nấm có hiệu lực

Những con chó bị mẫn cảm với nấm men để kiểm soát bệnh tốt hơn bằng tăng sức đề kháng của cơ thể.

6. Phòng ngừa chó bị bệnh viêm da do nấm men

Tái phát thường gặp ở chó bị viêm da Malassezia nếu nguyên nhân cơ bản không được kiểm soát tốt; duy trì hàng tuần hoặc hai tuần bằng dầu tắm. Không gian sống sạch sẽ, không ẩm ướt, sau khi tắm thì sấy khô tránh để các vùng bị ẩm ướt, các nếp gấp ướt giúp nấm có cơ hội tăng sinh phát triển.

7. Tiên lượng của chó bị bệnh viêm da do nấm men là gì?

Tiên lượng của chó bị bệnh viêm da do nấm men nói chung là tốt. Mặc dù tình trạng này thường cần điều trị lâu dài nhưng phần lớn các trường hợp đều đáp ứng thuận lợi và tình trạng ngứa sẽ giảm trong vòng một tuần kể từ khi bắt đầu điều trị.

Trong trường hợp chó bị dị ứng tiềm ẩn hoặc suy giảm miễn dịch, tiên lượng dựa trên khả năng kiểm soát các tình trạng đó. Những con chó bị viêm da dị ứng nghiêm trọng bị nhiễm nấm men thứ cấp hoặc nhiễm trùng da do vi khuẩn tái phát, đôi khi hai hoặc ba lần một năm.